MILAN BLANUŠA
POSMATRAČI POMRAČENJA- ČETVORONOŠCI, ŠMINKANJE- BRIJANJE- VEZIVANJE KRAVATE

Kustos:Živko Grozdanić
Autor teksta:Miško Suvaković

JEDAN NEMOGUĆI ŽIVOTOPIS : BLANUŠA U MSUV
Miško Šuvaković

 

Instalacija novih dela slikara Milana Blanuše u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu je provokativni vizuelno prostorni "rebus" koji treba tumačiti hodom/pogledom među figurama crteža i figurama terakotnih bojenih kipova. Njegovu instalaciju čine jednostavni gestualni crtreži sa tekstom koji prikazuju svakodnevno održavanje higijene, na primer, brijanje, te bojeni kipovi od terakote sa sa karakterističnim pozama-figure muškarca u raznim životnim situacijama. Blanuša sredstvima ekspresivne figuralike ulazi u polje pokaznog indeksiranja "oblika ljudskog" svakodnevnog života. Ponavljanjem, sažimanjem, karikiranjem, retorikom gestualnog izražavanja ali i kontrolisanim gestima provocira situaciju u kojoj kao da slika/figura pokreće nesvesno očekujući od posmatrača da odgovori "kontratransferom" na gledani prizor: tela u svakidašnjoj situaciji, tela u neobičnosti trivijalnog trenutka, tj. figure koja sažima i sublimira telo u gestualno oblikovanu materiju koja indeksira "oblik života". Gest ruke slikara postaje geštalt figure za oko posmatrača dela.

Milan Blanuša je jedan od izuzetno istrajnih slikara koji je prešao dugi put - borbeni marš kroz slikarstvo:   od hladne i otuđene nove figuracije sa prelaza šezdesetih u sedamdesete godine dvadesetog veka preko tvrdih neoekspresionističkih - veoma "nemačkih" slika - postpunk ere tokom osamdesetih godina do sasvim savremenog ciničkog medijski motivisanog slikarstva koje tradicionalnim tehnikama (slike, crteža, grafike, terakota skulpture) provocira modele prikazivanja svojstvene urbanom popu ili svakodnevnom oblikovanju života u tranzicijskom društvu novog veka.

Nova figuracija je zbirni naziv za figurativne slikarske i skulptorske produkcije nastale od kraja pedesetih godina do kasnih sedamdesetih godina. Nova figuracija zasniva se na kritici apstraktne  umetnosti - avangarde između dva rata, apstraktnog ekspresionizma i enformela četrdesteih i pedesetih godina -  kao dovršenog i istrošenog koncepta koji je otuđen od ljudskog sveta i prikazivanja predmeta i čoveka u živom svetu konflikta, kontradikcija i otuđenja. Prikazivanje čoveka i predmeta u slikarstvu i skulpturi Nove figuracije ne zasniva se na humanističkom modelu posredovanja "plastičkih agenata " koji su prepoznati u realnom svetu, nego na apstraktnom anegdotalnom i narativnom slikarskom govoru o krizi ljudskosti, identiteta, moći ili svakodnevnog subivstvovanja.  Vizuelni govor svet potrošačkog društva i masovne kulture prikazuje tipičnim predstavama filma, fotografije, stripa ili reprodukcija iz istorija  umetnosti na humorističan, kritičan ili otuđeno  brutalan način. Nova figuracija je figurativna  umetnost posthumanističke epohe poznog modernizma.

Neoekspresionizam je indikativni naziv za postekspresionističke figurativne slikarske i skulptorske pojave postmodernizma kasnih sedamdesetih i osamdesetih godina: new image, loše slikarstvo, grafiti, transavangarda, novi barok, novi divlji, nemački neoekspresionizam. U užoj upotrebi termin i pojam "neoekspresionizam" označava post-, kvazi- ili para- ekspresionističke tendencije postmodernizma  u nemačkoj  umetnosti.  Nemačka neoekspresionistička  umetnost na prelazu sedamdesetih u osamdesete zasniva se na simulaciji nemačke i sjevernjačke ekspresionističke  umetnosti XX veka, zatim, na postmodernističkom stvaranju retrogradnog i regionalnog nacionalnog stila, na brutalnom, nasilničkom i šokantnom izražavanju i predstavljanju političkih i seksualnih tematizovanih trauma, na eklektičnom povezivanju figuralnih i apstraktnih kompozicijskih rešenja u umetničko delo preopterećeno simboličkim značenjima, naracijom, fikcionalizacijom i poližanrovskim prezentacijama smisla, odnosno, ekspresivna apstrakcija se koristi protiv sebe same, da bi proizvela upečatljive brutalne i direktne likovne predstave koje se doživljavaju kao stvarni izlivi emocija ljudske drame. Ovde je zamisao "stvarnog izliva emocija" jedna intencionalno tempirana iluzija. Neoekspresionizam se, zato,  zasniva na eklektičnim tematizacijama koje povezuju subjektivne i privatne priče s velikim političkim, istorijskim i mitološkim temama.

Medijski motivisano slikarstvo nastaje u trenutku kada slikarstvo izgleda "mrtvo" na prelazu devedesetih u dvehiljadite godine. Hegemonija slika je ostvarena u medijskim ili ekranskim slikama digitalne proizvodnje, razmene i potrošnje vizuelnog (imago). Nova slika manuelnog slikarstva u dvehiljaditim  oponaša  slike novih digitalnih medija i prenosi ih kroz ezoterična polja individualnog iskustva prepoznavanja i identifikovanja generisane i konstruisane subjektivnosti. Takva slika se ukazuje u  vizuelnohaptičnoj i telesnoj ili audio protežnosti oko ili ispred, odnosno, odasvud oko tela posmatrača. Ekrani proizvode treperenje koje na prvi pogled zaustavlja oko da bi se zatim regulativni/deregulativni intezitet slike utisnuo u telo. Odnos oka i tela u pokretu je potenciran. Slika slikarstva postaje neka vrsta simulakruma ekranske slike i njenih otuđenja, kadriranja, treptaja i odlaganja realnog događaja u svet slikovnih odnosa.

Miško Šuvaković